ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਮੈਗਾ ਕਿਸਾਨ ਗੋਸ਼ਠੀ

ACE: ਕਿਸਾਨ ਐਗਰੀ ਸੋਲਿਊਸ਼ਨ, ਬਰੇਲੀ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿਖੇ ਮਿਤੀ 23 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਗਾ ਕਿਸਾਨ ਗੋਸ਼ਠੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਤਵੰਤੇ ਸੱਜਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹਾਸਿਲ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਐਕਸ਼ਨ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਇਕੁਇਪਮੈਂਟ ਲਿਮਟਿਡ (ACE) ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ (ਐਗਰੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਯੂਨਿਟ) ਸ਼੍ਰੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਨੇਜਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਟਾਕਿਸਟ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਟ, ਜ਼ੋਨਲ ਹੈੱਡ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ), ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਜ ਗਰਗ, ਏਰੀਆ ਮੈਨੇਜਰ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਦੂਬੇ, ਸਰਵਿਸ ਹੈੱਡ ਸ਼੍ਰੀ ਉਮੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਦਿਵੇਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈੱਡ ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਨਾਲ ਗਜਬੀਏ, ਏਰੀਆ ਮੈਨੇਜਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪੰਕਜ ਦੂਬੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਮੈਗਾ ਕਿਸਾਨ ਗੋਸ਼ਠੀ

ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 94 ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਨੇਜਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਟਰੈਕਟਰ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਸਪਾਟ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਗੋਸ਼ਠੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਸਮੇਂ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਏਟਰ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਕੂਲੈਂਟ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਏਅਰ ਕਲੀਨਰ ਅਤੇ ਰੇਡੀਏਟਰ ਗਰਿੱਲ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਹਰ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਇੰਜਣ ਆਇਲ ਅਤੇ ਕੂਲੈਂਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ, ਬੈਲਟਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੀਸ ਕਰਨਾ ਵਰਗੇ ਉਪਯੋਗੀ ਸੁਝਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Punjab Agricultural University ਦਾ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ

ਵਿੱਤੀ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁਖੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਨਾਲ ਗਜਬੀਏ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਕਰਜ਼ਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਲ ਵਿੱਤ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਕਰਣ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ "ਭਰੋਸਾ ਯੋਜਨਾ" ਤਹਿਤ ਪੁਰਾਣੇ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਵਾਜਬ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਬਦਲ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Modern Irrigation System: ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹੋਇਆ ਉਦਘਾਟਨ

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਮੈਗਾ ਕਿਸਾਨ ਗੋਸ਼ਠੀ

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਰਵਿਸ ਹੈੱਡ ਸ਼੍ਰੀ ਉਮੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਟਰੈਕਟਰ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਨੇਜਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਜ ਗਰਗ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 6 ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਟਰੈਕਟਰ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਨਲ ਹੈੱਡ ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਜ ਗਰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸਾਨ-ਪੱਖੀ ਸਮਾਗਮ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ।

ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ (Punjab Agricultural University, Ludhiana)

Agriculture Sector: ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਆਭਾ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸਾਨ ਵਾਢੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਬਾਈਨ ਹਾਰਵੈਸਟਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦਿਲ ਮੇਲੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਿਸਾਖੀ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਵਰਣੁਖ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਵਾਢੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਾਰਸ਼ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਢੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਫ਼ਸਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਜੇ ਵੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਖਲੋਤਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

ਪੀ ਏ ਯੂ ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਛੇ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ,ਖੇਤੀ ਹੁਨਰ-ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ-ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੀਏਯੂ ਦ ਮੰਤਵ ਬੜਾ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। 'ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਅੰਨ ਪੱਖੋਂ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ'।

ਲਾਇਲਪੁਰ (ਹੁਣ ਫੈਸਲਾਬਾਦ) ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ। ਸੱਠਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉੱਚ-ਉਪਜ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੈਕਸੀਕਨ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਿਰਫ 1.53 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਣਕ ਦਾ ਲਗਭਗ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦਾ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਰਾਜ ਦੇ ਕਣਕ ਖੇਤਰ ਦਾ 95 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੀ ਏ ਯੂ ਵਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 991 ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 250 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ 'ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ' ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਜ਼ਾਮਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੀਏਯੂ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਮੇਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿਸਾਨ ਮੇਲੇ ਸਨ, ਖੇਤੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਤਕ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਪੀ ਏ ਯੂ ਨੇ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ 'ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਧੁਰੇ ' ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਪੀਏਯੂ ਹੈਪੀ ਸੀਡਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਪਰਾਲੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ, ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਖੇਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘਟਿਆ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਇਤਾਲਵੀ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਪਾਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਨਾਜ ਮੋਤੀ ਬਾਜਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘੱਟ-ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਪੀਏਯੂ ਕਿੰਨੂ-1 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਈਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Modern Irrigation System: ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹੋਇਆ ਉਦਘਾਟਨ

ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਪੀਏਯੂ ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਕੀਤਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉੱਦਮ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵੱਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਕਦਮ ਵਧਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੀਏਯੂ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਫੂਡ ਉਦਯੋਗ ਇਨਕੂਬੇਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲਿਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੀ ਏ ਯੂ ਵਿਖੇ ਸਕਿਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੈਂਟਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ, ਖੇਤੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਦਮੀ ਹੁਨਰ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਿਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਨਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉੱਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਕਿਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੀ ਏ ਯੂ ਦਾ ਫੂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2015 ਵਿੱਚ ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭੋਜਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਇਹ ਇਨਕੂਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਦਮੀਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ, ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉੱਦਮਾਂ, ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ ਵਾਸਤੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ (ਫਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ-ਅਧਾਰਤ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਨਾਲ) ਲਈ ਹੱਥੀਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਪੀ ਏ ਯੂ ਵਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਪਸਾਰ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿਕਾਸ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯੋਗ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਤਕ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਉਦਮੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪੀ ਏ ਯੂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੀ ਏ ਯੂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਿਜੀਟਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨਜ਼ ਫਾਰ ਸਮਾਰਟ ਐਗਰੀਕਲਚਰ, ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੱਲ, ਅੰਕੜਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਈਓਟੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੀ ਏ ਯੂ ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਆਟੋ-ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਟਰੈਕਟਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਚਾਲਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਵਹਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਈਓਟੀ-ਅਧਾਰਤ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ, ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਿਮੋਟ ਪਾਇਲਟ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਡਰੋਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਛਿੜਕਾਅ ਅਤੇ ਉਪਜ ਅਨੁਮਾਨ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ "ਏਆਈ ਸਾਖਰਤਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ", ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 18,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉੱਦਮੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਹੁਨਰਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਫ਼ਸਲ ਘਰ ਆਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਢੰਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਖੇਤੀ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਮਾਰਗ ਹੈ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਥਾਂ ਮੰਡੀ ਆਧਾਰਿਤ ਪੋਸ਼ਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਪੀ ਏ ਯੂ ਦੀ ਮੰਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੀ ਏ ਯੂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨ ਆਧਾਰਿਤ ਖੇਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਮਸ਼ਾਲ ਵੀ ਪੀ ਏ ਯੂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ।

ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਨ। ਇਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਸਦਕਾ ਪੀਏਯੂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੋਣ ਦਾ ਤਾਜ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਸਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਂਝ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆਕਾਰ ਲਵੇਗੀ।ਆਓ ਵਿਸਾਖੀ ਮੌਕੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੋਰਨ ਦਾ ਅਹਿਦ ਕਰੀਏ।

ਸਰੋਤ: ਡਾ. ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ
ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ

ਪਹਿਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ

First Modern Irrigation System at PAU: ਸਿੰਚਾਈ ਸੰਬੰਧੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਸਬੱਬ ਨਾਲ ਬੀਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲ, ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਬਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ, ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪੀ ਏ ਯੂ ਵਿਖੇ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ‘ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ’ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੀ ਏ ਯੂ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪੂਨਮ ਸਿੰਘ, ਪੀਸੀਐਸ, ਏਡੀਸੀ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਬੀ. ਰਮੇਸ਼ ਬਾਬੂ, ਮੁੱਖ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ, ਨਾਬਾਰਡ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਪੀ ਏ ਯੂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗ ਆਦਿ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਮਾਨਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਬਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ ਨੇ ਪਾਲ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਖੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਹਾਈ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੰਚਾਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੂਮੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ 'ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ' ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੀ ਏ ਯੂ ਵਿਖੇ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਇਮਦਾਦ ਲਈ ਨਾਬਾਰਡ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਖਪਤ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੰਬੰਧੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਸਤਿਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਡਾ. ਗੋਸਲ ਨੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵਿਧੀ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗੀ। ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ ਡਾ. ਗੋਸਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀ ਏ ਯੂ ਦੇ ਖੋਜੀ ਮਾਹਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਇਸ ਨਵੀਨਤਮ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੇ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅਗਲੇਰੀ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।

ਡਾ. ਗੋਸਲ ਨੇ ਪੀਏਯੂ ਵਿਖੇ ਕੇਂਦਰੀ ਧਰੁਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਨਾਬਾਰਡ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਕਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਡਾ. ਗੋਸਲ ਨੇ ਪੀ ਏ ਯੂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: World Water Day: ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 15 ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨਿਤ

ਸ਼੍ਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਬਾਬੂ, ਮੁੱਖ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ, ਨਾਬਾਰਡ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਾਬਾਰਡ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਨਵੀਨ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਬਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਵ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਸੰਭਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ੍ਰੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਲਟਾ ਛਿੜਕਾਅ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 60 ਮੀਟਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਧੁਰੀ ਉੱਪਰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ 'ਪਿਵੋਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ 3 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੱਥੀਂ ਕਾਰਜ ਦੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।

ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਨਤਮ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗੀ, ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾਏਗੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੰਚਾਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਖੋਜ ਡਾ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਢੱਟ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਡਾ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ, ਡੀਨ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਡਾ ਵਿਸ਼ਵਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਾਂਸ, ਮਿਲਖ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡਾ ਰਿਸ਼ੀਇੰਦਰਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ,ਡੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਲਜ ਡਾ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਔਲਖ, ਅਪਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਚਾਰ ਡਾ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਿਆੜ, ਵਧੀਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਖੋਜ ਡਾ.ਜੀ.ਐਸ.ਮਾਂਗਟ, ਡਾ ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਧੀਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਡਾ.ਪ੍ਰਭਜੋਧ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਫ਼ਸਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਹਰੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਡਾ: ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਇੰਚਾਰਜ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵਾਟਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਸਰੋਤ: ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (Punjab Agricultural University)

ਸਫਲ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਕ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ (Successful Beekeeper Manjit Singh Randhawa)

Success Story: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਹਰੀਆਵਲ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮੀ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਾਮਯਾਬ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਗਾਥਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹਰ ਸਫ਼ੇ ‘ਤੇ ਸੁਪਨੇ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਹੌਂਸਲੇ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹੈ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਕਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਇਹ ਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਉਹੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਗ ਸੀ, ਇੱਕ ਜਜ਼ਬਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਮਨਜੀਤ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸਰਦਾਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ, 1980 ਤੋਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਅਗੂ ਸਨ। ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਮੋੜ ਵੀ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦਿਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਮ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖਿੱਚਦਾ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।

ਪਲੱਸ ਟੂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਚਿਤਕਾਰਾ ਕਾਲਜ, ਰਾਜਪੁਰਾ ਤੋਂ ਹੋਟਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣਾ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਟਰਨਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟ ਬਣਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗਾਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ: ਨਵੀਂ ਸੋਚ + ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦਾ = ਕਾਮਯਾਬੀ, ਦੇਖੋ Rupinder Pal Singh ਦਾ 5 ਏਕੜ ਤੋਂ 35 ਏਕੜ ਤੱਕ ਦਾ Fish Farming ਵਿੱਚ ਲਾਜਵਾਬ ਸਫ਼ਰ

ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਟੁਕੜੇ ‘ਤੇ ਉਸਨੇ ਹਲਦੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਮੁਨਾਫਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਆਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਪਲ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਨਾਕਾਮੀ ਨੂੰ ਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਬਕ ਵਜੋਂ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

2014 ਵਿੱਚ, ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, KVK ਨਾਗਕਲਾਂ ਅਤੇ PAU ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਸਿਰਫ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ। 2015 ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਪੂਰੀ ਤਨ ਦੇਹੀ ਨਾਲ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਤਾਜ਼ਗੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ।

ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਥਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਰਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ: Rupinder Kaur: ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਬਣੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ

ਸਫਲ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਕ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ (Successful Beekeeper Manjit Singh Randhawa)

2016 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ ਤੱਕ ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਵੈਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ - ਉਹ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਸੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ - ਸਰ੍ਹੋਂ, ਅਜਵੈਨ, ਸੌਂਫ, ਕਿੱਕਰ, ਵਾਈਟ ਹਨੀ ਅਤੇ ਮਲਟੀਫਲੋਰਾ ਹਨੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਖੁਦ ਪੈਕ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਰਡਰ ਉਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਡਾਣ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।

ਲਾਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਿਆ। ਉਸਨੇ ਖਾਦੀ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਹਨੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਮਿਲੀ। ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ 2022 ਤੱਕ ਉਸਨੇ 1000 ਬਾਕਸਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੈੱਟਅੱਪ ਖੜਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਦ ਮਾਰਕਫੈਡ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ MFOI 2025 ਵਰਗੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ - ਇਹ ਉਸਦੀ ਲਗਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਦਰ ਹੈ।

ਅੱਜ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਫਲ ਬੀ ਬਰੀਡਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰੇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਹੋਵੇ, ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਪਨਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰਾਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ, www.punjabi.krishijagran.com 'ਤੇ ਲੌਗ ਇਨ ਕਰੋ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਟੈਬ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ punjabi@krishijagran.com 'ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।

ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਕਾਸ਼ਤ

Coastal Areas of Punjab: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫਸਲ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲੈਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ।

ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤੀ ਮੀਂਹ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਕੰਢੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਰੇਤਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਸਾਉਣੀ ਰੁੱਤੇ ਮੱਕੀ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਜਰਾ, ਮੂੰਗੀ, ਮਾਂਹ, ਸੋਇਆਬੀਨ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਉਣੀ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲੈਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋਂ, ਬਿਜਾਈ, ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਅਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਅੰਤਰ-ਫ਼ਸਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਦਿ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਮੁੱਖ ਹਨ :-

ਜ਼ਮੀਨ ਪੱਧਰੀ ਕਰਨਾ: ਕਿਸਾਨ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਪੱਧਰੇ ਕਰ ਲੈਣ ਇਸ ਨਾਲ ਭੋਂ-ਖੋਰ ਘੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਰਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਜੰਮ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੱਧਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬੀਜ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਸਾਰ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।

ਵੱਟਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੀਆਂ: ਮੌਨਸੂਨ ਵਰਖਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਵਾਲੀਆ ਵੱਟਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰ ਲੈਣ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸਤਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰਨ ਲਈ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਰੋੜ ਘੱਟਦਾ ਹੈ ।

ਖੇਤ ਦੀ ਵਹਾਈ: ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਰਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਵਹਾਈ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਤ ਦੀ ਪਰਤ ਖੁਰਦਰੀ ਹੋ ਕੇੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਿਸਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰਨ ਲਈ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਰੋੜ ਵੀ ਘੱਟਦਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛਰਾਟਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਖੇਤ ਦੀ ਢਲਾਨ ਦੇ ਉਲਟ ਵਹਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕਸਾਰ ਜਜ਼ਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਮੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਸਿਟੇ ਵਜੋਂ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ: ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਬਰਸਾਤ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਜਮੀਨਾਂ ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਰਸਾਤ 15 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਂਹ, ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਲਕੀਆਂ ਜਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਮਾਂਹ, ਸੋਇਆਬੀਨ, ਬਾਜਰਾ (ਦਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਲਈ), ਮੂੰਗਫਲੀ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਬੀਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਪਿਛੇਤੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਬਾਜਰਾ, ਚਾਰੇ ਲਈ ਮੱਕੀ, ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਤਿਲ ਢੁਕਵੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹਨ।

ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ: ਬਰਾਨੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪੀ ਐਮ ਐਚ 2, ਪ੍ਰਕਾਸ, ਜੇ ਸੀ 12 ਅਤੇ ਜੇ ਸੀ 4, ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਐਮ ਐਲ 2056 ਅਤੇ ਐਮ ਐਲ 1808, ਮਾਂਹ ਦੀਆਂ ਮਾਂਹ 883 ਅਤੇ ਮਾਂਹ 114, ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਐਸ ਐਲ 958 ਅਤੇ ਐਸ ਐਲ 744, ਤਿਲ ਦੀਆ ਪੰਜਾਬ ਤਿਲ ਨੰ. 2 ਅਤੇ ਆਰ ਟੀ 346, ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੀਆ ਜੇ 87 ਅਤੇ ਟੀ ਜੀ 37 ਏ ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ ਦੀਆਂ ਪੀ ਸੀ ਬੀ 167, ਪੀ ਸੀ ਬੀ 166 ਅਤੇ ਪੀ ਸੀ ਬੀ 165 ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਕਾਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

 

ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ: ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ 20 ਜੂਨ ਤੌਂ 7 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ, ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੰਦਰ੍ਹਵਾੜੇ, ਮਾਂਹ ਅਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਮੌਨਸੂਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ, ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਜੂਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰ੍ਹਵਾੜੇ, ਤਿਲ ਦੀ ਮੌਨਸੂਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰ੍ਹਵਾੜੇ ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਸੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦਾ 10 ਕਿਲੋ, ਮੂੰਗੀ ਦਾ 8 ਕਿਲੋ, ਮਾਂਹ ਦਾ 6-8 ਕਿਲੋ, ਸੋਇਆਬੀਨ ਦਾ 25-30 ਕਿਲੋ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੀ ਜੇ 87 ਕਿਸਮ ਦਾ 48 ਅਤੇ ਟੀ ਜੀ 37 ਏ ਦਾ 37 ਕਿਲੋ, ਤਿਲ ਦਾ 1 ਕਿਲੋ ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ ਦਾ 1.5 ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਰਤੋ।

ਬੀਜ ਨੂੰ ਜੀਵਾਣੂੰ ਖਾਦ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਾਉਣਾ: ਮੱਕੀ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋ ਕਨਸ਼ੋਰਸ਼ੀਅਮ ਜੀਵਾਣੂੰ ਖਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜਦਕਿ ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਮਾਂਹ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ, ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਬਰੈਡੀਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਮ ਕਲਚਰ (ਪੈਕਟ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਿਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛਾਵੇਂ ਪੱਕੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਸੁਕਾ ਲਉ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਬੀਜ ਦਿਉ।

ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ: ਮੱਕੀ-ਕਣਕ ਫਸਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ 6 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ 32 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ 16 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਪਰਖ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ 8 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪੋਟਾਸ਼ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ 16 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ 8 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਪਰਖ ਉਪਰੰਤ 4 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪੋਟਾਸ਼ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਇਆਬੀਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਾਈ ਸਮੇਂ 12.5 ਕਿਲੋ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ 32 ਕਿਲੋ ਫਾਸਫੋਰਸ ਤੱਤ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਉ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਣਕ ਨੂੰ ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ ਤੱਤ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਮਾਤਰਾ ਪਾਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਣਕ ਪਿੱਛੋਂ ਸੋਇਆਬੀਨ ਨੂੰ 24 ਕਿਲੋ ਫਾਸਫੋਰਸ ਤੱਤ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਹੀ ਪਾਉ। ਮੂੰਗਫਲੀ ਵਿੱਚ 50 ਕਿਲੋ ਜਿਪਸਮ ਬਿਜਾਈ ਸਮੇਂ ਛੱਟਾ ਦੇ ਦਿਉ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ 6 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ 8 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖਾਦ ਨੂੰ ਬਿਜਾਈ ਸਮੇਂ ਡਰਿੱਲ ਕਰ ਦਿਉ। ਬਾਜਰੇ ਲਈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ 25 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ 12 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅੰਤਰ ਫਸਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ: ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ 2 ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾਂਹ ਦੀ ਕਾਸਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੱਕੀ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਝਾੜ ਨਾਲੋਂ ਇਜਾਫਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸਕਤੀ ਵੀ ਵੱਧਦੀ ਹੈ। ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ 60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਬੀਜੋ।

ਮਲਚਿੰਗ: ਮੱਕੀ ਦੀ ਖੜ੍ਹੀ ਫਸਲ ਵਿੱਚ ਬਸੂਟੀ, ਭੰਗ, ਕਾਨਾ, ਰਾਇਆ, ਨੜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਲਚਿੰਗ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਭੀਆ ਜਾਂ ਰਵਾਂਹ ਦੀ ਫਸਲ ਬੀਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕੱਟ ਕੇ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਲਚ ਵਜੋਂ ਵਿਛਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਲਚਿੰਗ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਕੁੱਝ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੇਤੀ ਕਾਰਜਾਂ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਣਾ, ਸਿਓਂਕ ਦੇ ਹਮਲੇ ਆਦਿ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਪਰ ਇਸਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਇਸਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹਨ। ਮਲਚਿੰਗ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ, ਭੋਂ-ਖੋਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ, ਜਮੀਨ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਮਿਕਦਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਜਮੀਨ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਲਿਆਉਣੀ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਫਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹ ਬਿਜਾਈ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਲਈ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਰਾਨੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸਤ ਸਮੇਂ ਵਰਖਾ ਦੇ ਘੱਟ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ 1% ਪੋਟਾਸੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਸਪਰੇਅ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰੋਕਥਾਮ ਵੀ ਚੰਗੇ ਝਾੜ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਰੋਤ: ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਨਦੀਪ ਪਠਾਨੀਆਂ
ਖੇਤਰੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਬੱਲੋਵਾਲ ਸੌਂਖੜੀ

ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ (Fish Farmer Rupinder Pal Singh)

Success Story: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧਰਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿੱਚ ਰਚੀ-ਬਸੀ ਇੱਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਫਲ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਪਿੰਡ ਜੰਡਵਾਲਾ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਤੇ ਨਿਮਰ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਸ. ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ।

ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ (Fish Farmer Rupinder Pal Singh)

ਦਰਅਸਲ, ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਫਲ ਸਫ਼ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਡਿੱਗ ਹੌਸਲਾ, ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਬੇਅੰਤ ਪਿਆਰ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਹੱਸਦਿਆਂ-ਹੱਸਦਿਆਂ ਅਪਣਾਉਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।

ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ (Fish Farmer Rupinder Pal Singh)

ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ - ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ

ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਰੁਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਚਾਹ ਜਗਦੀ ਸੀ - ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨ ਦੀ, ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਰਾਹ ਬਣੇ। ਲਗਭਗ 9 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਬੁਲ ਖੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੱਛੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ, ਰੋਹਤਕ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਯਾਦਗਾਰ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਜਜ਼ਬਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ - "ਕੁਝ ਬਣ ਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੈ"।

9 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਰੰਗ - 5 ਏਕੜ ਤੋਂ 35 ਏਕੜ ਤੱਕ

ਬੇਸ਼ਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿਰਫ਼ 5 ਏਕੜ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਪਰ ਹੌਸਲੇ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੋਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਸਵੇਰ ਤਲਾਬਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਵਧਦਾ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਉਹੀ ਸਫ਼ਰ 35 ਏਕੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਤਲਾਬਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ - ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਸਫਾਈ, ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਮੱਛੀ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ, ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਉਡਾਣ - ਝੀਂਗਾ ਪਾਲਣ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬ ਕਹਾਣੀ

ਸਾਲ 2017 ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਝੀਂਗਾ ਪਾਲਣ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਕਦਮ ਵਧਾਇਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਗਭਗ 28 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਝੀਂਗੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਉਹ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੋਟੇ ਮੱਛੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਤਪਾਦਨ ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦਾ ਵੀ ਸਬੂਤ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ: Rupinder Kaur: ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਬਣੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ

ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ (Fish Farmer Rupinder Pal Singh)

ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲਗਨ

ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੋਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਬਾਸ ਵਰਗੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਉਹ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ - ਹਲਦੀ, ਅਦਰਕ ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਦਾ, ਸਗੋਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਈਸ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ - ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਉਪਰਾਲਾ

ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਚ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਹੀ ਆਈਸ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਦਮ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖ ਕੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਸੋਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਇਰਾਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨਵੀਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ

ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਲਗਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀ ਵਾਂਗ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਠਿਨ ਮਿਹਨਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣੀ, ਸਗੋਂ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅਟੱਲ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਸੱਚਾ ਮਾਣ ਹੈ।

ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧੀ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਗੌਰਵਮਈ ਪਲ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਵੀ ਮਾਣ ਵਧਾਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ: 'ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੰਬਰ 1 ਹਲਦੀ' ਦੇ ਕਿੰਗ Farmer Sultan Singh Bhinder ਬਣੇ Crop Diversification ਅਤੇ Organic Farming ਦੀ ਵਧੀਆ ਮਿਸਾਲ

ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ (Fish Farmer Rupinder Pal Singh)

ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਵੇ

ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੌਸਲੇ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦਾ ਜਿੰਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੱਗਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ - ਉਲਟ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਫਰ ਸਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ, ਸੰਦੇਹ ਵੀ ਉੱਠੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਰਾਹਦਾਰੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸੰਦੇਸ਼

"ਕਿਸਾਨੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਰਿਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਤਜਰਬੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ, ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ ਜਰੂਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰੇ।"

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਫਲਤਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਹ ਸਬਰ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਜੁਝਾਰੂ ਮੱਛੀ ਪਾਲਕ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਪਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਦਿਲੋਂ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ, www.punjabi.krishijagran.com 'ਤੇ ਲੌਗ ਇਨ ਕਰੋ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਟੈਬ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ punjabi@krishijagran.com 'ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।

ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ (World Water Day)

KVK Sangrur: ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵਾਟਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ., ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਜਲ ਨਿਯੰਤਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ ਦਾ ਸਫਲ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 650 ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਕਿਸਾਨ ਬੀਬੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੋਏ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ, ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਪੰਜਾਬ ਜਲ ਨਿਯੰਤਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾ-ਸੁਕਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਵਸ਼ਿਸਟ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਜਲ ਨਿਯੰਤਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੀ.ਏ.ਯੂ., ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਰਿਚਾਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਬੰਧੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ ਮਹਿਮਾਨ ਡਾ. ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਂਗਟ, ਵਧੀਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਖੋਜ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ., ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਸਾ 44, ਪੀਲੀ ਪੂਸਾ, ਆਦਿ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਲੁਆਈ 20 ਜੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਡਾ. ਪ੍ਰਭਜੋਧ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਵਧੀਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ., ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਭੁਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਿਰਫ 1.53% ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪਗ 21.2 % ਝੋਨਾ ਅਤੇ 51.3% ਕਣਕ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਡਾ. ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਇੰਚਾਰਜ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵਾਟਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ., ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇ ਝੋਨੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾ ਕੇ ਲਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।

ਡਾ. ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਇੰਚਾਰਜ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, ਸੰਗਰੂਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ ਮਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪੋ-ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕਿਸਾਨ ਵੀਰੋਂ! Smart Farming ਹੀ ਹੈ ਚੰਗੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕੁੰਜੀ, ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਓ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ

ਡਾ. ਧਰਮਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ, ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਫ਼ਸਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ੈਸਨ ਦੌਰਾਨ ਡਾ. ਰੁਕਿੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਫਸਲ ਵਿਗਿਆਨ) ਨੇ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੀਆਂ ਉੱਨਤ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਡਾ. ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਖੇਤੀ ਇੰਜੀ.) ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਅਤੇ ਡਾ. ਵਿਤਸਤਾ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ) ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸੁਆਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ।

ਡਾ. ਸੁਖਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਸੀਨੀਅਰ ਫਸਲ ਵਿਗਿਆਨੀ-ਕਮ-ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੰਚਾਰਜ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ., ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਫਸਲੀ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਸੈਂਸਰ ਅਧਾਰਿਤ ਤਕਨੀਕ ਬਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ।

ਡਾ. ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਧੂ, ਸੀਨੀਅਰ ਫਸਲ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਡਾ. ਨਵੀਨ ਗੁਪਤਾ, ਭੌਤਿਕ ਮਿੱਟੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪੀ.ਏ.ਯੂ., ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਵਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਕਾਲੜਾ, ਫਸਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਮੰਚ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਪਲਾਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲ-ਖਿੱਚਵੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਬਾਗਬਾਨੀ) ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ., ਸੰਗਰੂਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ ਮਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਸਰੋਤ: ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, ਸੰਗਰੂਰ (Krishi Vigyan Kendra, Sangrur)

ਸਫ਼ਲ ਕਿਸਾਨ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ

Success Story: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਵਧਦੇ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਕੀਮਤ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤਰਸਿੱਕਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰਸਤਾ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਜ 'ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਨ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਨੇ 'ਮਾਸਟਰ ਹਲਦੀ ਫਾਰਮ ਤਰਸਿੱਕਾ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹਿੰਮਤ ਭਰਿਆ ਫੈਸਲਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਹਲਦੀ ਵਰਗੀ ਫਸਲ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਿਚਕਿਚਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਫਸਲ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਿਆ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਇਕੋ ਫਸਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਮਦਨ ਦੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਲਦੀ ਵਰਗੀ ਨਫੇਦਾਇਕ ਫਸਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।

ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਗੈਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਰਗੈਨਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੁੱਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਇਜ਼ਾਫਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵੀ ਖੁਦ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਮਿਆਨੇ ਖਰਚੇ ਘਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੀਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਦੀ ਅਟੱਲ ਮਿਹਨਤ, ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੇ ਉਹ ਕਮਾਲ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਜਿਸਦੀ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

🔹 ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ‘ਰਤਨ-ਏ-ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਸੀ।

🔹 ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸਨਮਾਨ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹਨ।

🔹 ਫਿਰ ਆਇਆ ਇਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ - ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੰਬਰ 1 ਹਲਦੀ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲਗਨ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ: Rupinder Kaur: ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਬਣੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ

ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਲਈ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕੰਮ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਧਰੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਵੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ।

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਵਰਗੇ ਕਿਸਾਨ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਆਰਗੈਨਿਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਉਸ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਸੁਪਨਾ ਬੀਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੌਸਲਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹਰ ਸੁਪਨਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ, www.punjabi.krishijagran.com 'ਤੇ ਲੌਗ ਇਨ ਕਰੋ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਟੈਬ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ punjabi@krishijagran.com 'ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਭਰੀ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ

Weather Forecast: ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ, ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਗਰਜ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧੁੱਪ ਨਿਕਲਣ ਕਾਰਨ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵੀ ਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 2 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। 26 ਅਤੇ 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਲਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 28 ਅਤੇ 31 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 29 ਅਤੇ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਲਕੀ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਬਾਰਿਸ਼/ਬਰਫ਼ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। 26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਜ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। 28, 29 ਅਤੇ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਲਈ ਯੈਲੋ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਲਈ ਯੈਲੋ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਭਰੀ ਹਨੇਰੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧੁੱਪ ਨਿਕਲੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਵਾਈ ਰਹੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 32.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 32 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 31.8 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ, ਰੂਪਨਗਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 31.3 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਰਿਹਾ। ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਬੇ ਦੇ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ 1.3 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 2.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਵੱਧ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: Weather Today: ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਬਣ ਰਹੇ ਆਸਾਰ, 24 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ

ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ, 26 ਅਤੇ 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਲਈ ਯੈਲੋ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। 30-40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧੂੜ ਭਰੀ ਹਨੇਰੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਣ ਅਤੇ ਬੂੰਦਾਬਾਂਦੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 28 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ 29 ਅਤੇ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਸੰਬੰਧੀ ਦੁਬਾਰਾ ਯੈਲੋ ਅਲਰਟ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਜ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੂੰਦਾ-ਬਾਂਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ 50-60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਧੂੜ ਭਰੀ ਹਨੇਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੈ।

ਸਫਲ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਰ ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ

Punjab Dairy Farmer: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਾਦੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਕੀਕਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਘਰੇਲੂ ਮਹਿਲਾ ਤੋਂ ਸਫਲ ਡੇਅਰੀ ਉੱਦਮੀ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦਾ ਉਸਦਾ ਸਫਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੌਸਲੇ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।

ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਖੁਰਦ ਦੀ ਵਸਨੀਕ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਜੀਵਨ ਆਪਣੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਲੀਪਨ ਸੀ - ਕੁਝ ਵੱਡਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਲਬ। ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹਰ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੰਗਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ - "ਜੇ ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?"

ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਕੁਝ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ - "ਇੱਕ ਔਰਤ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲੇਗੀ?" ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਹਿਯੋਗ ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ਼ 27 ਵੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ - ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਉੱਠਣਾ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਤਾਣੇ - ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਥਕਾਵਟ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨੇ ਕਦੇ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ।

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਰੰਗ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਅੱਜ 2026 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਇੱਕ ਸਫਲ ਮਾਡਲ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 73 ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੀਲੀ ਰਾਵੀ, ਹੋਲਸਟਾਈਨ ਫ੍ਰੀਜ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਮੁਰ੍ਹਾ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਉਸਦੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਉਹ ਹਰ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਾਂਗ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ - ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਸੀਮ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜਰਾ ਚਰੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ: ਬਹੁਭਾਂਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਸੂਝਵਾਨ ਕਿਸਾਨ S. Gurnam Singh

ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਉਸਦੀ ਸਿਖਣ ਦੀ ਲਗਨ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਹਿਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ - ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ।

ਅੱਜ ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਦਾ ਦੁੱਧ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਲੋਕ ਖੁਦ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਦੁੱਧ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 3.5 ਕੁਇੰਟਲ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਦਾ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਕਮਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਪਰ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ - ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਜੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਪਾਰ ਚਲਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਾਣ, ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ - "ਡਰੋ ਨਾ, ਹਿੰਮਤ ਕਰੋ, ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ… ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਰਾਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।"

ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਫਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਹਿਲਾ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਹ ਅਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ, www.punjabi.krishijagran.com 'ਤੇ ਲੌਗ ਇਨ ਕਰੋ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਟੈਬ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ punjabi@krishijagran.com 'ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।